Barkodun kullanım amacına
dönersek, barkod bir operasyonda (satış, depolama, üretim vb.) insan
hatalarını en aza indirmek ve işlem hızını arttırmak üzere kullanılır.
Operatör bilgisayarın klavyesinden girmek yerine barkodları okutarak
bilgileri bilgisayara aktarır. Bu yüzden hatalı girişleri engellemek
için ürün etiketinizin üzerine gerekli bilgilerin barkodlanarak yazılması
gerekmektedir. Dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta da, hangi bilgilerin
ürün üzerinde yer alıp almayacağıdır. Klavyeden girişlerde yapılan
hata istatistiği ise 300 karakterde bir karakter hatadır. Bu iyimser
bir tahmindir. Klavyesi iyi olmayan veya iş yoğunluğu fazla olan bir
operatör daha fazla hata payına sahiptir. Bunun için barkod, kullanıcıların
bu bilgileri doğru girmesini sağlar ve kullanıcının dikkatini farklı
noktalar üzerinde yoğunlaştırmasını sağlar.
Örneğin coğu zaman fiyat bilgisi barkodlanarak ürün üzerine basılmaz.
Fiyat bilgisi, bilgisayarınızda ürün bazında tutulur. Fiyat bilgisi
bilgisayarınızda ürün koduna karşılık gelecek şekilde girilir. Ürün
barkodu okutulduğunda bilgisayarınızda bulunan program aracılığı ile
okutulan barkoda karşılık gelen fiyat bilgisi veritabanından bulunarak,
işlem yapılır. Bu sayede fiyat bilgilerini sadece bilgisayarınızdaki
program aracılığı ile değiştirmek yeterli olacaktır. Aksi takdirde,
ürün üzerinde bulunursa, fiyat değişikliğinde tüm ürünleri tekrar
etiketlemek durumunda kalabilirsiniz. Genellikle ürün etiketlerinin
üzerinde fiyat bilgisi, son kullanıcıyı bilgilendirmek amacı ile yazı
ile yazılır.
Ürünü tarif eden veya ürüne özel bir takım bilgiler olabilir. Yukardaki
örnek etiketlerde belirtildiği gibi, her bir ürüne ait seri numara,
ağırlık bilgisi etiket üzerine basılabilir.
Ürün eğer standart bir pakete sahip
ve standart ürün ise, ürün ambajı üzerine matbaa aşamasındayken
de basılabilir. Eğer ürün ambalajı yok ise, ürün etiketlemesini
kendiniz de yapabilirsiniz. Ürün etiketlemesini kendiniz yapacaksanız,
genellikle bu iş için Barkod Yazıcılar kullanılmaktadır. (Neden
Barkod yazıcı kullanılması gerektiği için buraya tıklayınız) Bu
durumda, barkod yazıcısı ve etiket baskısı yapabilecek bir yazılıma
ihtiyaç vardır. AĞIRLIKLI ÜRÜN NUMARALARI TOBB-MMNM, Türkiye'de
dağıtıma ve satışa sunulan ağırlıklı ürünlerin tanımlanması ve numaralandırılması
için ulusal bir standart geliştirmiştir.
TOBB-MMNM'nin geliştirdiği Ağırlıklı
Ürün Numarası standartı aşağıdaki temel özelliklere sahiptir:
ağırlıklı ürün numarası bir tür Mağaza/Depo
içi GTIN uygulamasıdır ağırlıkları değişen ve satış bedelleri ağırlıklarına
göre belirlenen ticari ürünler için kullanılır
ağırlıklı ürünlere verilen numara
EAN-UCC Sisteminin GTIN yapısına uygundur ve EAN/UCC-13 numarasıdır
ağırlıklı ürün paketinin üzerinde EAN-13 barkod alfabesi ile simgelenir
numaranın kapsamında ürünün gram cinsinden ağırlığı yer alır Ağırlıklı
ürünler için TOBB-MMNM'nin Türkiye'de uyguladığı EAN/UCC-13 standartındaki
GTIN yapısı aşağıda gösterilmiştir: EAN/UCC
Öneki
Ürün numarası
Ürünün Ağırlığı
(gram cinsinden)
Kontrol Basamağı
28
N3 N4 N5 N6 N7
N8 N9 N10 N11 N12
N13
EAN/UCC Öneki: Ağırlıklı ürünler için TOBB-MMNM'Nin Türkiye sınırları
içinde uyguladığı önek '28'dir. Bir mağaza/depo içi GTIN öneki olan
'28', Türkiye'de yalnızca TOBB-MMNM tarafından kullanılmaktadır.
Ürün Numarası: Ağırlıklı ürün için TOBB-MMNM tarafından verilen
5 basamaklı numaradır (N3 - N7). TOBB-MMNM'ye üye olan üretici,
dağıtıcı, satıcı firma, ağırlıklı ürünün tanımını bildirerek TOBB-MMNM'den
bedeli karşılığında ürün numarası alır. Bu numara, Türkiye içerisinde
tektir.TOBB-MMNM'den dağıtım ve satışa sunulan her bir değişik ürün
çeşidi için ayrı bir ürün numarası alınmalıdır.Ürünün Ağırlığı:
Ürünün gram cinsinden ağırlığını gösteren 5 basamaktır (N8 - N12)
Ürünün ağırlığı elektronik teraziler tarafından ölçülür ve EAN-13
barkod alfabesi ile ürünün GTIN gösteren barkod basılır.Kontrol
Basamağı: EAN/UCC-13 numarasındaki 13. basamak (N13) Modulo-10 yöntemi
ile hesaplanan kontrol basamağıdır. EAN-13 barkod alfabesi ile barkod
basabilen barkod hazırlama programları ve barkod yazıcılar tarafından
otomatik olarak hesaplanır.
Barkod etiketleri kendinden
yapışkanlı (sticker), karton, metal ve benzeri şekillerde olabilir.
Etiket baskı yöntemi ise ikiye ayrılır: Termal Baskı :Termal baskı
aynen klasik faks makinalarında olduğu gibi, yazma işlemini kağıdı
ısıtarak gerçekleştirir. Termal kağıda (ısıya duyarlı kağıt) yapılan
bu baskı yönteminde ısınan kağıt yüzeyi, siyaha dönüşür ve baskı gerçekleştirilir.
Basılan bu etiketlerin güneşte , sıcak ortamda, yoğun ışık altında
kalması baskının bozulmasına sebep verebilmektedir. Bu yüzden dayanıklı
bir baskı metodu değildir. Ancak kısa süreli kullanım için elverişlidir.
Örneğin bankalarda işlem sırası için verilen sıra numarası etiketleri
termal baskı ile basılan etiketlerdir ve kısa süre içinde kullanırlar.
Termal baskı için termal etiket kullanılması zorunludur.
Termal Transfer Baskı : Termal transfer baskı, ribbon diye adlandırılan
şerit aracılığı ile yapılan baskıdır. Isıtılan şeritin etikete yapışması
ile baskı gerçekleştirilir. Etiketin ısıya karşı duyarlı olması gerekli
değildir. Bu baskı metodu dayanıklıdır. Isıdan, güneşten doğrudan
etkilenmez. Baskının dayanıklılığı, etiketin ömrünü belirlemez. Eğer
etiket yağmur, kar veya soğuğa maruz kalacak ise etiketin tipide önem
taşımaktadır. Baskı yöntemi dışında, etiketin niteliğinin önemi büyüktür.
Etiket ürüne yapıştırılacak ise, kendinden yapışkanlı etiket kullanılması
gerekir. Eğer elbise, pantolan, ceket gibi bir ürüne takılacaksa,
karton etiket kullanılabilir. Ürünün barındırılacağı yer ve ürünün
niteliği etiket seçiminde etkili olacaktır. Örneğin etiketin ürün
üzerinde kolaylıkla çıkartılmasını isteyebilir veya çıkartılma anında
yırtılmasını isteyebilirsiniz. Buna göre kağıt, PE (plastik) karışımlı
veya alüminyum etiket kullanabilirsiniz. Ürünleri Etiketlemek Mümkün
Değilse
Eğer ürün etiketleme yapılmayacak kadar ufak veya birim fiyatı düşük
ürünler ise, ürün kodunu içeren etiketi, ürünün bulunduğu raf, dolap,
çekmece üzerine de yapabilirsiniz. Örneğin civata, çivi, fener ampulü
gibi malzemeleri etiketlemek son derece zor ve maliyetli olabilmektedir.
Bunun için bu tür ürünler, tuttuğunuz paket, çekmece, raf gibi yerlere
ürün etiketini yapıştırabilirsiniz. Bu durumda stoğa giriş/çıkış işleminde
bu barkod okuturularak işlem yapılabilir.
Barkod yazıcılar, etiket
basmak için ideal araçlardır. Bunun bir çok sebebi vardır. Sadece
barkod etiketi değil, fuar giriş kullanıcı kartı, sinema bileti ve
daha bir çok amaç için kullanılabilirler. Ancak barkod yazıcısı diye
adlandırılan yazıcıların aşağıdaki temel özellikleri vardır:
Değişik türde etiketlere baskı yapılabilir.
Termal baskı yapabilirler
Etiketleme maliyetleri düşüktür
Hızlı baskı yapabilirler
Endüstriyel tipleri mevcuttur. Bu sayede üretim, depo gibi endüstriyel
alanlarda kolayca kullanılabilirler.
Yukarıda sayılan özellikler belli başlı özelliklerdir. Bir Inkjet
veya Laser yazıcı ile kıyaslandığında etiket baskı maliyeti son derece
düşüktür. Ayrıca Inkjet veya Laser yazıcılar ancak sayfa şeklinde
tasarlanan etiketlere veya tek tek besleme sureti ile yapılan etiketlere
baskı yapabilirler. Bu etiketler Inkjet ve Laser teknolojisine uygun
şekilde üretilmiş olmaları gereklidir. Piyasa da bulabileceğiniz en
yaygın çeşit etiket türü A4 boyutunda bir sayfaya dizili şekilde ki
etiketlerdir. Bu etiketlerin dezavantajı, tek bir etiket basmak zorunda
olduğunuzda sayfadaki tek bir etikete basmak zorunda olmanız ve her
seferinde baskı yapılacak etiketi seçmek zounda oluşunuzdur. Bunlar
basit kullanım zorluklarıdır.
Aslında daha da önemlisi, etiketleme maliyeti ve dayanıklı etiket
üretimidir. Barkod yazıcılar ile PE, karton, firmanızın Logo'su baskılı
etiket ürettirebilirsiniz. Bu etiketler istediğiniz boyutlarda ve
ürününüze uygun şekilde tasarlanabilir. Örneğin soğuk hava deposunda
barındırılan gıdalarda kullanılacak etiket yapışkanı ve etiket buna
göre seçilmelidir. Veya ürününüz yağmura, kara, ısıya dayanıklı olacak,
ürün üzerinden çıkartıldığı zaman iz bırakmayacak nitelikte olsun
istiyorsanız barkod yazıcı ile uygun etikete, uygun şekilde baskı
metodu ile baskı yapmalısınız. Barkod yazıcılar, hızlı baskı yapma
niteliğine de sahiptirler. Kendi içlerinde barındırdıkları merkezi
işlemci birimi ve kendilerine özgü dilleri ile garik tasarımları etiketleri
dahi çok hızlı basabilmektedirler. Microsoft Windows gibi işletim
sistemlerinde baskı grafik tabanlı yapılır. Bu da baskı hızını olumsuz
etkiler. Halbuki barkod yazıcılara bir kaç byte göndererek barkod
bastırabilmek mümkündür.
Barkod yazıcı seçerken, ilk olarak
etiketleme amacınızını belirlemeniz gerekmektedir. Bu baskı metodunu
seçmeniz konusunda önemli bir noktadır. Eğer dayanıklı (uzun süre
kalıcı) etiket üretmek istiyorsanız Termal Transfer baskısı yapabilen
bir barkod yazıcı olmalıdır. Eğer etiket kısa süreli kullanım için
ise bu durumda Termal baskı yapabilen bir barkod yazıcı da yeterli
olabilecektir. Yazıcı kararı verirken aşağıdaki sorular cevaplandırılmalıdır
:Etiket Dayanıklı mı, yoksa kısa süreli kullanım için mi basılacak
?
Günde/Ayda veya bir anlık en fazla kaç etiket basılacak ?
Ofis ortamında mı, yoksa endüstriyel bir ortamda mı kullanılacak
?
Etiket genişliği en fazla kaç cm. veya mm. olacak.
Ne tür bir etikete baskı yapılmak isteniyor (Kendinden yapışkanlı,
karton, yıkama talimatı vb..) Barkod yazıcılar genel olarak masa
üstü, endüstriyel olarak ikiye ayrılır. Endüstriyel yazıcıların
neredeyse tümü Termal/Termal Transfer baskıyı desteklemektedirler.
Ancak masaüstü yazıcı alırken hangi türde baskı yapabildiğini sormanızda
fayda vardır. Eğer genişliği 10 cm'den büyük etiket kullanacaksanız,
yazıcının maksiumum kaç cm. genişliğine baskı yaptığını sorunuz.
Ve son olarak baskı hızı bir anda ihyacınızı karşılabilecek nitelikte
olmalıdır. Aksi takdirde yavaş bir barkod yazıcı operasyonunuzun
hızını kesebilir.
Her barkod yazıcı istenilen türde etikete baskı yapamayabilir. Örneğin
karton etiket baskı da, karton kalınlığı bazı barkod yazıcılar tarafından
kabul edilemeyebilmektedir. Veya yıkama talimatı etiketi basacaksanız,
her barkod yazıcı tekstil'e uygun etiket baskısı yapamayabilir.Bunların
dışında, barkod yazıcıya yardımcı aksesuar olarak kesici ve soyucu
gibi üniteler de takılabilmektedir. Kesici ünitesi sayesinde, her
bir etiket baskısından sonra veya baskı bitiminde etiketlerin biribirinden
ayrılmasını sağlamak amacı ile otomatik kesilmesi sağlanabilir.
Soyucu ünitesi ise yapışkanlı etiketin otomatik olarak kağıttan
ayrılmasını sağlayarak, kullanıcının etiket soymasına gerek kalmadan
otomatik olarak etiketi çıkartır.
Barkod Okuyucu nedir? Ne işe yarar?
Barkod okuyucular veri girişine hız, kolaylık ve doğruluk kazandırır.
Bir barkod, uygun okuyucu ile okutulduğunda, okuyucu siyah ve beyaz
çizgileri elektrik sinyallerine dönüştürür. Okuyucunun kod çözücüleri
de bu sinyalleri çözerek anlayabileceğimiz rakam veya karakterlere
çevirir. Bu okuyucuların yaydığı ışın ve barkod çubuklarının oluşturduğu
elektronik sinyaller yine bu okuyucular tarafından algılanarak bilgisayarlara
rakam veya karakterler olarak aktarılır. Barkodtaki koyu çubuklar
ışığı emer, boşluklar ise ışığı geri yansıtır. Böylece elektronik
sinyaller oluşur. Barkod okuyucular değişik arabirimlere sahip olabilirler.
Klavye, seri port veya usb bağlantılı olabilirler. Bunların yanında
bir de radyo frekanslı çalışan barkod okuyucularda bulunmaktadır.
Bunlar kablosuzdur ve okutulan barkodu kendi etkinlik alanı içerisinde
anında bilgisayara aktarabilirler.
Barkod Yazıcı nedir? Ne işe
yarar? Barkod yazıcılar barkod basmak için kullanılan cihazlardır.
Barkod yazıcılar termal ve direk termal baskı yapabilirler. Barkod
yazıcılar ile basılan barkodlar daha dayanıklı ve uzun ömürlüdür.
Daha hızlı baskı yapabilirler.
Piyasada çok değişik marka ve modelde barkod yazıcılar bulunmaktadır.
Barkod yazıcılar modeline göre bilgisayara bağlı olarak veya bilgisayardan
bağımsız olarak kullanılabilirler.
Bir etiket programı ile tasarım yapılarak barkod yazıcılardan baskı
alınabilir.
|